Gdy rodzic, wobec którego zasądzono alimenty, przestaje je regulować, drugi opiekun może mieć trudność z zaspokojeniem potrzeb dziecka. W takiej sytuacji ustawodawca przewidział szczególne rozwiązania, które mają chronić interesy małoletniego poprzez uprzywilejowanie egzekucji alimentów. Co trzeba zrobić, aby uzyskać należne świadczenia? Wyjaśniamy, co powinien zawierać wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów.
Na jakiej podstawie prawnej można wszcząć egzekucję alimentów?
Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów musi opierać się na tytule wykonawczym. Najczęściej jest nim prawomocny wyrok sądu rodzinnego albo ugoda. Dokument musi zostać opatrzony klauzulą wykonalności, bo dopiero wtedy komornik może rozpocząć swoje działania. Jest ona nadawana z urzędu przez sąd bez konieczności składania dodatkowego wniosku, co wynika z art. 1082 Kodeksu postępowania cywilnego. Z punktu widzenia osoby uprawnionej znaczenie ma to, że egzekucja alimentów jest uprzywilejowaną formą windykacji długów. Wystarczy brak jednej raty, aby skierować sprawę do komornika. Przy zajęciu wynagrodzenia możliwe jest potrącenie nawet 60% pensji dłużnika, czyli więcej niż przy innych należnościach pieniężnych, zgodnie z art. 1083 k.p.c. oraz art. 87 § 3 Kodeksu pracy.
Jakie dane muszą znaleźć się we wniosku do komornika?
Treść wniosku o wszczęcie egzekucji alimentów powinna jasno zidentyfikować strony postępowania. Wierzyciel wpisuje swoje imię, nazwisko, adres i numer PESEL. Gdy alimenty należą się dziecku, wskazuje się dane małoletniego oraz przedstawiciela ustawowego. Równie ważne są informacje o dłużniku. Trzeba podać dane osobowe, ostatni znany adres, a jeżeli to możliwe również miejsce pracy lub numer rachunku bankowego. Tak przygotowane pismo pozwala szybciej rozpocząć czynności egzekucyjne. Nawet jeśli część danych nie jest znana, nie blokuje to sprawy. Komornik od alimentów może sam ustalać źródła dochodu dłużnika, korzystając z dostępnych rejestrów.
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku o wszczęcie egzekucji alimentów?
Do pisma należy dołączyć obowiązkowo tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności. Bez tego załącznika komornik nie podejmie żadnych kroków. Wystarczy odpis urzędowy, nie trzeba składać oryginału. Jeżeli wierzyciel działa przez pełnomocnika, np. adwokata, dołącza również pełnomocnictwo. Trzeba też przekazać własne zestawienie wpłat, jeśli dłużnik płaci nieregularnie.
Czy należy podać informacje o zaległościach dłużnika?
Opis zaległości ma duże znaczenie dla dalszych działań. We wniosku należy wskazać, od kiedy alimenty nie są płacone oraz jaka kwota pozostaje do zapłaty. Można rozbić ją na poszczególne miesiące. Jeżeli wierzyciel obejmie wnioskiem zarówno świadczenia bieżące, jak i zaległości, egzekucja alimentów może dotyczyć obu tych zakresów. Dobrym rozwiązaniem jest także zaznaczenie roszczenia o odsetki ustawowe. Przykładowo, jeżeli rodzic zobowiązany do świadczeń nie przekazywał ich od stycznia do czerwca, a każda rata wynosiła 800 zł, we wniosku należy wskazać zaległość w wysokości 4 800 zł wraz z rozbiciem na poszczególne miesiące. Brak takiego wyliczenia może prowadzić do sporów przy rozliczeniach. Jasne wskazanie zaległości często pozwala uporządkować sytuację.
Czy trzeba wskazać sposoby egzekucji alimentów?
Osoba składająca wniosek może wskazać, z jakich źródeł komornik ma prowadzić egzekucję. Najczęściej chodzi o wynagrodzenie za pracę, rachunek bankowy albo świadczenia z ZUS, z wyjątkiem tych ustawowo wyłączonych z egzekucji, np. 800 plus, świadczenia rodzinne, pielęgnacyjne itp. Jeżeli wierzyciel nie ma wiedzy o majątku dłużnika, może poprosić o zastosowanie wszystkich dopuszczalnych metod. Prawo na to pozwala. W takiej sytuacji komornik sam wybiera środki, które rokują ściągnięcie należności. To wygodne rozwiązanie dla rodzica, który zna sytuację drugiej strony jedynie z rozmów lub domysłów. Wskazanie sposobów nie jest obowiązkiem, lecz ułatwia sprawne prowadzenie postępowania.
Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów powinien zawierać dane wierzyciela i dłużnika i przede wszystkim tytuł wykonawczy z klauzulą wykonalności. Ponadto należy jasno określić zakres żądania, czy np. ma on dotyczyć świadczeń bieżących, czy zaległości i odsetek. Trzeba także wskazać informacje, które ułatwią komornikowi ustalenie źródeł dochodu dłużnika, a w razie potrzeby zaznaczyć sposoby prowadzenia egzekucji.
